Aydın AKPINAR

A growing interest exists in robust tools to evaluate urban environmental performance. This study introduces a Green City Index framework, designed to assess and compare the sustainability of urban districts. Istanbul, with its significant population density and economic influence, serves as the pilot city in Türkiye. The study included (i) examining existing city indices, (ii) identifying indicators for environmental quality (EQ), community welfare, and DS, (iii) collecting and producing relevant data, and (iv) establishing the Green City Index using the Analytic Hierarchy Process. The highest‐scoring district in Istanbul achieved only 59 out of 100, indicating that no district's environmental performance is sufficiently strong. Even in well‐managed districts, EQ was lacking. A significant relationship between the total index and other subcategories was observed. Recognizing index development as dynamic, this Green City Index provides decision‐makers with a tool for strategic urban management, helping them assess and improve sustainability efforts in line with long‐term goals.

Günümüzde kentler, demografik, yapısal ve işlevsel boyutları ile yoğunluk kazandıkça kentlilerin bedenine ve ruhuna ilişkin gerçekleştirebileceği serbest zaman faaliyetleri zaman ve mekân boyutlarında kısıtlanmaktadır. Kentte spor ve serbest zaman faaliyetleri, literatürde bir kentli hakkı olarak değerlendirilmekte ve bu hakkın temin edilmesi, yaşam kalitesinin arttırılmasında en belirleyici birimlerden biri olan kent yönetimlerinin sorumluluğuna bırakılmaktadır. Kent yönetimlerinin bu sorumluluğunu vurgulayan en önemli belgelerden biri ise Avrupa Kentsel Şartı’dır. Bu çalışmada kent ve kentli açısından spor ve serbest zamanı değerlendirme mekanlarının önemi, ulusal ve yerel belgelerde bir hak olarak spor ve serbest zaman faaliyetlerinin yeri, Avrupa Kentsel Şartı’nda bu hakkın nasıl düzenlendiği ve Türkiye’deki genel durumu ele alınmaktadır. Bu çalışma, sosyal bilimler alanında kullanılan nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve doküman analizine başvurularak hazırlanmıştır. Çalışma kapsamında yapılan taramalar ve analizler göstermektedir ki, spor ve serbest zaman değerlendirme hakkının temin edilmesinde en etkili ve yetkili olan kent yönetimlerinin, yaş, yetenek ya da gelirine bakılmaksızın tüm kentlinin çeşitli spor ve eğlence tesislerine erişim hakkının temin edilmesi sorumluluğunu üstlenmesi gerekir. Bunu yaparken, yerel faktörlerin göz önüne alınması, kent estetiğinin temin edilmesi, yönetişimci bir yaklaşım sergilenmesi, sosyal uyum ve entegrasyonun temin edilmesi, eğitsel faaliyetlerin yürütülmesi ve yerel kalkınmaya katkı sağlar nitelikte olmasına özen gösterilmelidir.

Bu makalenin amacı, ülkemizde son dönemde öne çıkan sıfır atık yönetimini (SAY) bir üniversite kampüsü üzerinden değerlendirmek ve zorunlu geçiş tarihinden itibaren ne ölçüde etkin bir şekilde yürütülebileceğine dair bilimsel bulgular ortaya koymaktır. Bu bağlamda, Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü ölçeğinde SAY’a dair akademik personele, idari personele ve öğrencilere anket uygulanarak bu anlayışa yönelik ne ölçüde farkındalık oluştuğunu ve benimsendiği analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda 300 öğrenci, 38 akademik personel ve 54 idari-temizlik-güvenlik personeline anket uygulanmıştır. Ankette yöneltilen sorular katılımcıların demografik bilgileri (cinsiyet, yaş, görev/pozisyon, eğitim, birim ve medeni durum) dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucu katılımcıların SAY konusunda yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadığı; bilgi sahibi olanların ise ağırlıkla internet ve TV/kamu spotu üzerinden olduğu; bu yönetimin benimsenmesi için eğitim ve teşvikin önemli olduğu; yönetimin daha çok devlet tarafından üstlenip vergi gibi uygulamalarda maddi boyutta halka yansıtılmaması gerektiği ve belirli bir kesimin de olsa SAY’ın oy davranışına etki ettiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçların SAY’ıan daha etkin benimsenebilmesi için karar vericilere ve uygulayıcılara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Marmara Üniversitesi Anadoluhisarı Kampüsü’nde Sıfır Atık Yönetimi (SAY) uygulanması konu edinilen bu çalışmada, ülkemizde sıfır atık yönetimi anlayışının ne ölçüde gerçekleştirilebileceği sorusuna ışık tutulması hedeflenmiştir. Atığın ekonomiye kazandırılmasının yanı sıra özellikle toplumun yetişmekte olan bireylerinin, diğer bir ifadeyle öğrencilerin bu uygulamayı ne ölçüde benimseyebileceklerinin araştırılması yapılmıştır. Bu kapsamda çalışmada izlenen yöntem, i) mevcut durumun tespiti (mevcut durumda nereden, ne miktarda atık oluştuğu ve bunun ne şekilde bertaraf edildiğinin belirlenmesi), ii) atık ayrıştırma ve azaltma çalışmaları ve iii) farkındalık ölçümü şeklinde olmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, kampüste toplanan atık miktarı 193,20 gr/kişi.gün iken, mevcut çalışmanın gerçekleştirilmesi ile birlikte toplanan atık miktarı 295,54 gr/kişi.gün olmuştur. SAY uygulamasından önce atıkların tamamı dönüştürülemeyen atık niteliğinde iken uygulama ile birlikte, dönüştürülebilir atık olarak %69’luk kısım ayrılmış, dönüştürülemeyen atık miktarı %31’e indirilmiştir. Kampüs genelinde toplanan ayrık atığın %9’unu cam, %11’ini kâğıt, %35’ini metal/plastik, %14’ünü organik atık oluşturmaktadır. Farkındalık ölçme adımı olan anket çalışması sonucunda öğrencilerin kampüsteki SAY uygulamasını yeterince fark etmedikleri ve kampüs paydaşlarının bu konu hakkındaki yeterli duyarlılığa sahip olmadıkları belirlenmiştir. Anket sonuçlarına göre kampüs içerisinde SAY uygulaması hakkında bilgilendirme ve yönlendirme faaliyetlerinin arttırılması gerekmektedir.

En tr The main purpose of this article is to analyze the experience of Local Governments which is Turkey’s first graduate-level department. The data obtained from the questionnaire based on quantitative research method was examined from the workshop held in April 2019 on the opinions and professional futures of the students of Local Government department which established in 2012, started education and training activities in 2015 and first graduates in 2019. As a result of the examinations, the current situation, problems, experience and inferences about this department were made. The findings are expected to contribute to the literature by acting as a projection for both newly established local government departments and undergraduate programs likely to be established. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’nin lisans düzeyindeki ilk Yerel Yönetimler bölümü tecrübesini analiz etmektir. 2012 yılında kurulan, 2015 yılında eğitim, öğretim faaliyetlerine başlayan ve 2019 yılında ilk mezunlarını veren yerel yönetimler bölümü öğrencilerinin görüşleri ve mesleki gelecekleri hakkında Nisan 2019’da yapılan bölüm çalıştaydan nicel araştırma yöntemine dayalı anketten elde edilen veriler incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucu bu bölüme ilişkin mevcut durum, sorunlar, tecrübe ve geleceğe dair çıkarımlarda bulunulmuştur. Elde edilen bulguların hem yeni kurulan yerel yönetimler bölümlerine, hem de kurulması muhtemel lisans programları için bir projeksiyon görevi görerek literatüre katkıda bulunması beklenmektedir.