Ahmet Gürbüz

Rekabet, firmaların stratejilerini, performansını, tüketici faydasını etkilemesi açısından günümüz ekonomisine yön veren önemli unsurlardan biridir. Teoride piyasaların rekabetçi olması istenmektedir. Rekabetçi piyasalarda ise firmaların üzerlerinde hissettikleri rekabet baskısı daha yüksek olmakta ve buna bağlı olarak stratejileri de değişmektedir. Bu çalışmada rekabetçi piyasalarda firmalar tarafından kullanılması gereken rekabet stratejileri ve konumlandırma strateji türleri incelenerek hedef kitlelerin yanı sıra rakip firmalar üzerindeki olası etkileri değerlendirilmiştir. Öncelikli olarak rekabet kavramı geniş bir perspektiften tanımlanarak rekabetçi piyasalarda firmaların rakiplerine karşı üstünlük sağlama çabalarında kullandıkları M. Porter tarafından literatüre kazandırılmış olan temel rekabet stratejileri ve sunulan ürün, hizmet ve markalara karşı tüketici zihninde oluşan algı şekli olarak ifade edilen konumlandırma konusu üzerinde durulmuştur. Çalışma kapsamında irdelenen rekabet stratejileri M. Porter tarafından ortaya atılan Maliyete dayalı liderlik stratejisi, Farklılaşma stratejisi ve Odaklanma stratejisi bulunmaktadır. Belirtilen bu temel stratejiler kavramsal olarak değerlendirilerek firma/ürün ve de marka rekabet avantajı/üstünlüğü elde etmedeki yerleri ifade edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada rekabetçi piyasalarda bulunan firmaların bu yapıdaki piyasa ortamında rakip firmalar karşısında başarı sağlayarak ne şekilde rekabet üstünlüğü elde edebilecekleri değerlendirilmiştir. Ayrıca değişen ve gelişen rekabetçi piyasalarda tüketici ve firma beklentileri de zaman içerisinde değişmektedir. Bu bağlamda daha önce firmalar tarafından kullanılarak başarı elde edilmiş olan konumlandırma (Pazar, ürün, Marka, Fiyat, Kalite, Rekabetçi konumlandırma) stratejileri zamanla etkililiğini yitirebilmektedir. Bu nedenle firmaların sahip oldukları ürün, hizmet ve markaların hedef kitlelerin zihinlerinde arzu edilen şekilde algılanması için yeniden konumlandırma stratejisine değinilerek firmalar için önemine vurgu yapılmıştır.

Climate change will have a tremendous effect on tourism activities. Tourism revenue plays a crucial role in the Turkish economy; therefore, it is vital to assess the impacts of climate change on tourism. This research aims to investigate the effects of climate change on seaside tourism on the Black Sea region in Türkiye. The summer simmer index (SSI) was utilized to determine the climatic comfort conditions in the summer months. Meteorological data, over 30 years, was used to observe the impact of climate change. Mann–Kendall trend analysis and Şen’s innovative trend analysis were applied to reveal the trends. As a result, SSI zones were computed as zones 1, 2, 3, and 4. Zone 4 was rarely observed. Thermal comfort conditions in the summer were found to not pose a health threat to tourists. Both trend methods determined an upward trend of SSI scores in Akçakoca, Samsun, Rize, and Hopa. These destinations are becoming more favorable in terms of seaside tourism due to climate change. The results of this study can be used for destination marketing. Tourism decision makers may benefit from these results for developing coastal tourism in this region.

Gerilla pazarlama, geleneksel pazarlama stratejilerinden farklı olarak, yaratıcı ve sıra dışı yaklaşımlar kullanarak düşük bütçeli kampanyalarla büyük etki yaratma amacını taşıyan bir pazarlama yöntemidir. Bu makalenin amacı, gerilla pazarlamanın temel kavramlarını, stratejilerini ve başarı faktörlerini analiz etmek ve vurgulamaktır. Gerilla pazarlama, özellikle küçük işletmeler ve girişimciler için önemlidir çünkü düşük bütçeli kampanyalarla büyük rakiplere karşı rekabet edebilme fırsatı sunar. Ayrıca, dijital dünyada gerilla pazarlamanın nasıl kullanılabileceği ve online varlığı artırmak için nasıl etkili bir şekilde kullanılabileceği de ele alınacaktır. Bu makale, gerilla pazarlamanın yaratıcı cesaret ve düşük maliyetli yaratıcılığın birleşimini temsil ettiğini ve işletmelerin büyüme ve farklılaşma yolunda önemli bir araç olduğunu vurgulamaktadır.

In the first two years of the Covid-19 pandemic, risk perception negatively affected travel intention. Whether the vaccination has changed risk perception and the impact of vaccination on travel intention has not been fully evaluated in the literature. This study aims to examine the effects of the Covid-19 pandemic on tourists' travel intentions during the mass vaccination and normalization period by the Theory of Planned Behavior (TPB). The mediating role of risk reduction behavior between risk perception and travel intention is also investigated. An online survey was conducted with 1233 tourists in Türkiye. As a result of the Structural Equation Model (SEM), it was found that the variables of attitude, subjective norm, and perceived behavioral control had a positive effect on tourists' travel intentions. However, no significant effect of the Covid-19 risk perception on travel intention was determined. When the mediation is tested, the effect of Covid-19 risk perception on travel intention became significant. Since most of our sample population was vaccinated (94.8%), tourists did not perceive Covid-19 as a risk at first. When they applied risk reduction behaviors, they began to perceive Covid-19 as a risk and realized that the pandemic was still not over and necessary precautions had to be taken. While this study emphasizes the importance of the mediation effect risk reduction behavior, it provides us with new ideas about the changes in the travel intention of tourists during the pandemic period.

Increasing competition and the global epidemic of Covid-19, which shook the world deeply, increased the rate of use of electronic commerce (e-commerce) and put companies on an inevitable path. The purpose of this article is to determine the factors affecting the positioning of e-commerce platforms from the consumer perspective and to show the positions of e-commerce platforms operating in Türkiye from the consumer perspective through the help of perception maps. Qualitative and quantitative methods are applied in the research. A qualitative study was first conducted to determine the factors that are important in the branding of e-commerce platforms. Using the data obtained from this study, a questionnaire in which appropriate statements for the scale to be used in quantitative research were included scale was prepared. As a result of the data obtained by applying the prepared questionnaire scale on the target group, the dimensions were determined, and the final questionnaire practice was made to reveal the perception maps. Within the scope of the dimensions formed as a result of the survey practice, the positions of e-commerce platforms are shown through the perception maps. In the study, explanatory factor analysis was used to determine the factors affecting the positioning of e-commerce platforms. As a result of the analysis, a 7-dimensional structure emerged. However, since the factors should be clear in the perception maps, the structure has been handled in 10 dimensions, and perception maps have been created for 9 e-commerce platforms operating in Türkiye.

Bu araştırmada KOBİ’lerin girişimci pazarlama boyutlarına sahiplik düzeylerinin ortaya konulması ve girişimci pazarlama stratejisinin pazarlama kararlarındaki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’de faaliyet gösteren KOBİ statüsündeki işletmelerden anket yöntemi ile veriler elde edilmiş ve elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar işletmelerin girişimci pazarlama boyutlarına sahip olma düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği; ancak eğitim ve yaş düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Yine literatür bilgisine paralele olarak, ölçek olarak daha küçük ve mikro ölçekli işletmelerin daha fazla girişimci pazarlama stratejisi izledikleri tespit edilmiştir. Pazarlama kararlarının bilgiye dayalı olarak alınmasında ise girişimci pazarlama boyutlarının anlamlı bir etkisinin olduğu ve özellikle proaktif olma, risk alma ve kaynak dengelemenin daha fazla etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Dünyamızı tehdit eden Çevre sorunlarının olumsuz sonuçları tüm canlı türlerini etkilemektedir. Kişilerin tüketim davranışlarının da bu çevre sorunları üzerindeki etkisi oldukça fazladır. Bu sebeple de bir toplumun çevre hassasiyetini anlamak öncelikli olarak toplumdaki tüketicilerin satın alma davranışlarını incelemekle mümkündür. Bu çalışmanın amacı tüketicilerin çevresel duyarlılıklarının ve yaşam tarzlarının yeşil ürün satın alma üzerinde etkili olup olmadığını aynı zamanda çevresel duyarlılıkla yaşam tarzının tüketicilerinin yeşil ürün satın almasıyla ilgili ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmada nicel araştırma yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 1 Şubat- 28 Şubat 2022 tarihleri arasında Türkiye’de yaşayan 18 yaş ve üzeri 264 tüketiciye çevrimiçi anket uygulanarak çalışma verileri toplanmıştır. Anket dört bölümden oluşmaktadır ilk bölümde kişilerin demografik bilgilerini öğrenmeyi amaçlayan yedi soru bulunmaktadır. Anketin diğer bölümlerinde ise tüketicilerin yaşam tarzı, çevresel duyarlılık ve çevre dostu ürünleri satın alma niyetine yönelik ifadeler yer alan 5’li likert tipi ölçek yer almaktadır. Araştırmada toplanan veriler SPSS 24.0 programı aracılığı ile ayrıntılı olarak incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi, araştırmadaki etki hipotezini test etmek amacıyla ise regrasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre tüketicilerin çevresel duyarlılıklarının ve yaşam tarzlarının yeşil ürün satın almalarının üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın kısıtlarını ise sadece 18 yaş üzeri tüketicilerden veri toplanması, ulaşılabilen 18 yaş üzeri tüketicilerin azlığı oluşturmaktadır. Gelecek çalışımlarda daha fazla katılımcıya ulaşılarak, çalışma sorularına farklı değişkenler eklenerek sonuçları genişletilerek çalışmalar zenginleştirilebir.

İşletmeler doğal çevrenin korunması ve tahribatın önlenmesi için önemli roller üstlenmektedir. Çevre sorunlarına karşı gösterilen çabalar kapsamında yiyecek içecek sektöründe kıt kaynakların tüketimini önlemek için çeşitli girişimler gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda küçük ve orta büyüklükte işletmeler olarak görülen restoranlar sürdürülebilirlik uygulamalarını benimsemiştir. Çevre bilincinin artmasından dolayı sürdürülebilir restoran veya yeşil restoran temalı işletmeler faaliyete geçmiştir. Bu araştırmada uluslararası yazın alanı taranarak sürdürülebilir restoranlar ile ilgili çalışmalar içerik analizi kapsamında incelenmiştir. Ulaşılan çalışmaların tanımlayıcı bilgileri ve çalışmalarda öngörülen tespitlerin benzer veya farklı yönleri yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sürdürülebilir restoranlar ve uygulamalarına yönelik çalışmalar ekonomik, sosyal ve çevresel olmak üzere üç kategoride değerlendirilmiştir. Buna göre, çalışmaların en fazla çevresel temalı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmalarda öne çıkan unsurlar; enerji ve su tasarrufu, atık yönetiminin iyi yapılması, tek kullanımlık ürün ve geri dönüştürülebilir atık yönetiminin uygulanması gerekliliği, işletmelerin sürdürülebilir menü sunabilme yeteneğinin olması, ekonomik açıdan verimlilik elde etmek için güneş panellerinin ve rüzgâr türbinlerinin hayata geçirilmesi gerekliliği şeklindedir.

Bu araştırmada, üniversitede çalışan akademisyenlerin yönetim ve örgütleme, eğitim, araştırma, altyapı ve paydaşlarla ilişkilerdeki memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Akademisyenlerin görüşlerinden yararlanarak üniversitede yaşanan sorunları tespit ederek çözüm önerileri getirmek araştırmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır. Araştırmada, mevcut durumu ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırma grubunu Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde çalışan 194 akademik personel oluşturmaktadır. Araştırmada akademisyenlerin memnuniyet düzeyini ölçmek için Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu tarafından geliştirilen Akademik Personel Memnuniyet Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek akademisyenlerin; akademik-idari hizmetleri değerlendirmesi, uzun-orta-kısa dönemli stratejik planlarını yapması, üniversitenin sunduğu hizmetin kalitesini sürekli geliştirmesini amaçlamıştır. Ölçekte akademisyenlerin memnuniyet düzeylerini ölçmek için yönetim ve örgütleme, eğitim, araştırma, alt yapı ve paydaşlarla ilişkiler alt boyutları ve demografik özellikleri ölçmek için de kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ikili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Demografik verilerin analizi için frekans ve yüzde yöntemi kullanılmıştır. Araştırma soncunda, katılımcıların en fazla olumlu görüş ortaya koydukları alt boyutun altyapı olduğu görülmüşken (x̄=3,47), en olumsuz görüş ortaya koydukları alt boyutun ise araştırma olduğu (x̄=2,68) olduğu görülmüştür. Akademisyenlerin memnuniyet anketinin toplamına dair verdikleri cevapların ortalaması ise (x̄=3,17) olarak hesaplanmıştır.

Electronic commerce (e-commerce); computer, or a device that may be able to perform the same function, and products produced with the help of internet networks, advertising, sales, payment and after-sales service activities. However, the rate of use of e-commerce is not at expected levels for almost every sector and company. Livestock; the economic value of animals, the use of various forms of marketing and marketing. According to TUIK data, the number of bovine animals is approximately 16 million, the number of small ruminants is 45 million, and the number of poultry is 350 million for 2017 year. When you look at the size of the figures, it is a problem that the livestock sector does not spread even though it forms a market large enough for e-commerce.The study was conducted to investigate the reasons for not using the e-commerce system of farmers engaged in animal husbandry in Tokat province and e-commerce hurdles were measured with 20 variables. The research was carried out on 310 animal owners in Tokat province, who voluntarily participated in the face-to-face survey. In the study, factor analysis was conducted to determine the groups of e-commerce hurdles. Whether e-commerce barriers differ according to demographic variables such as education level and number of animals is examined and results and suggestions are presented in the direction of the findings obtained.ÖzElektronik ticaret (e-ticaret); bilgisayar veya aynı işlevi görebilecek bir aygıt ve internet ağları yardımıyla üretilen ürünlerin tanıtılması ve reklamının yapılması, satılması, ödeme ve satış sonrası hizmet faaliyetleri olarak tanımlanabilir. Ancak hemen hemen her sektör ve işletme için avantaj oluşturacağı düşünülen e-ticaretin kullanım oranı beklenen seviyelerde değildir. Hayvancılık; ekonomik değeri olan hayvanların yetiştirilmesi, çeşitli şekillerde yararlanılması ve pazarlanması durumudur. TÜİK verilerine bakıldığında 2017 yılı için büyükbaş hayvan sayısı yaklaşık 16 milyon civarı, küçükbaş hayvan sayısı 45 milyon civarı, kümes hayvanı sayısı ise 350 milyon civarıdır. Rakamların büyüklüğüne bakıldığında hayvancılık sektörünün e-ticaret için yeterli büyüklükte bir pazar oluşturmasına rağmen yaygınlaşmaması bir sorunsaldır.Çalışmada Tokat ilinde hayvancılıkla uğraşan çiftçilerin e-ticaret sistemini kullanmama sebepleri araştırılmış ve e-ticaret engelleri 20 değişken ile ölçülmüştür. Araştırma, yüz yüze anket yöntemiyle katılımı gönüllü olarak kabul eden, Tokat ilinde bulunan 310 hayvan sahibine yapılmıştır. Çalışmada e-ticaret engellerinin guruplarını saptamak için faktör analizi yapılmıştır. E-ticaret engellerinin eğitim durumu ve hayvan sayısı gibi demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda sonuç ve öneriler sunulmuştur.